Nikotynizm to jedno z najpoważniejszych uzależnień o negatywnym wpływie na zdrowie i życie człowieka, a proces zaprzestania palenia papierosów bywa długotrwały i trudny. Oprócz silnej woli, terapia farmakologiczna stanowi ważne wsparcie dla osób decydujących się na rzucenie palenia. Jedną z substancji, szeroko badanych w kontekście leczenia uzależnienia nikotynowego, jest cytyzyna.
Jak działa cytyzyna?
Cytyzyna jest alkaloidem roślinnym pochodzącym z krzewu rodzaju Cytisus (złotokap). Strukturalnie i funkcjonalnie przypomina nikotynę — wiąże się z receptorami nikotynowymi acetylocholiny, które odgrywają kluczową rolę w mechanizmach uzależnienia od nikotyny. Cytyzyna działa jako częściowy agonista tych receptorów, czyli aktywuje je słabiej niż nikotyna, jednocześnie blokując jej silniejsze działanie. Taka charakterystyka pozwala zmniejszyć objawy głodu nikotynowego i łagodzić zespół odstawienny, bez wywoływania w dużym stopniu efektów uzależniających.
Zarówno nikotyna (pochodząca z tytoniu), jak i cytyzyna pochodzą z roślin, które w wyższych dawkach wykazują działanie toksyczne. W małych dawkach cytyzyna wykazuje działanie psychoaktywne, co wykorzystuje się w terapii uzależnienia.
Dostępność i skuteczność działania
Cytyzyna jest stosowana jako środek wspomagający rzucanie palenia, dostępny bez recepty w Polsce pod postacią m.in. preparatu Recigar. Kuracja przebiega zgodnie z określonym schematem dawkowania, trwającym 25 dni. W pierwszych dniach następuje stopniowe zmniejszanie liczby wypalanych papierosów, przy czym zaprzestanie palenia powinno mieć miejsce najpóźniej do 5. dnia terapii. Takie dawkowanie ma na celu optymalizację efektów terapii i ograniczenie ryzyka nawrotu nałogu.
Badania kliniczne wskazują, że cytyzyna stanowi efektywną alternatywę wobec nikotynowej terapii zastępczej (NTZ), charakteryzując się równie dobrym, a w niektórych analizach nawet lepszym profilem skuteczności w podtrzymaniu abstynencji od papierosów. Podkreśla się jednocześnie, że preparaty farmakologiczne, takie jak cytyzyna, są jedynie jednym z elementów terapii rzucania palenia.
Rzucanie palenia jest procesem złożonym, w którym duże znaczenie ma również praca nad aspektami psychicznymi nałogu. Wsparcie psychologiczne, techniki radzenia sobie ze stresem (np. stosowanie piłeczek antystresowych czy technik relaksacyjnych), a także udział w grupach wsparcia znacząco zwiększają szanse na sukces terapii. Wielowymiarowe podejście, łączące leczenie farmakologiczne z interwencją behawioralną, rekomendowane jest w wytycznych wielu towarzystw medycznych, jako najskuteczniejszy sposób ograniczania szkód związanych z paleniem tytoniu.
Źródła:
(1) Walker, N., Howe, C., Glover, M., et al. (2014). Cytisine versus nicotine for smoking cessation. The New England Journal of Medicine, 371(25), 2353–2362.
(2) Cahill, K., Lindson-Hawley, N., Thomas, K. H., et al. (2016). Nicotine receptor partial agonists for smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2016(5), CD006103
(3) Livingstone-Banks, J., Norris, E., Hartmann-Boyce, J., et al. (2023). Cytisine for smoking cessation: A systematic review and meta-analysis. Cochrane Database of Systematic Reviews.
Informacja o produkcie leczniczym Recigar.
- Nazwa produktu leczniczego. Recigar, 1,5 mg, tabletki powlekane.
- Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej. Cytyzyna (Cytisinum).
- Dawka/stężenie substancji czynnej. Każda tabletka powlekana zawiera 1,5 mg cytyzyny. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: Produkt leczniczy zawiera 0,12 mg aspartamu (E951) w każdej tabletce powlekanej Recigar 1,5 mg.
- Postać farmaceutyczna. Tabletki powlekane. Okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki powlekane koloru jasnozielonego lub zielonkawego.
- Wskazanie lub wskazania terapeutyczne do stosowania. Leczenie uzależnienia od nikotyny. Stosowanie produktu Recigar pozwala na uzyskanie stopniowego zmniejszenia zależności organizmu od nikotyny i odzwyczajenie od palenia tytoniu bez objawów odstawienia nikotyny. Końcowym celem stosowania produktu leczniczego Recigar jest trwałe zaprzestanie używania produktów zawierających nikotynę.
- Podmiot odpowiedzialny. Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A, 05-152, Czosnów, Polska. Niniejsza informacja została przygotowana na podstawie Charakterystyki Produktu Leczniczego Recigar, 1,5 mg, tabletki powlekane, zatwierdzonej 09.06.2025 z którą należy się zapoznać przed zastosowaniem leku. Dodatkowe informacje dostępne są w Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A 05-152 Czosnów. Tel.: +48227327700, fax.: +48227327700, e-mail: adamed@adamed.com
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Zwróć uwagę na przeciwwskazania. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Artykuł partnerski
